Conlang Wiki
Edycja strony

Uwaga: Nie jesteś zalogowany. Jeśli wykonasz jakąkolwiek zmianę, Twój adres IP będzie widoczny publicznie. Jeśli zalogujesz się lub utworzysz konto, Twoje zmiany zostaną przypisane do konta, wraz z innymi korzyściami.

Edycja może zostać wycofana. Porównaj ukazane poniżej różnice między wersjami, a następnie zapisz zmiany.

Aktualna wersja Twój tekst
Linia 1: Linia 1:
  +
'''Pedofile, pederaści to conlangów entuzjaści'''
'''Język aldorejski''' ''(aldoryane rone)'' - język darański z rodziny języków rantejskich używany w fikcyjnym świecie pod roboczą nazwą świata Irathei.
 
==Historia==
 
Język aldorejski w swojej klasycznej postaci stanowi w zasadzie odmianę dialektalną języka rantejskiego używaną w rantejskich koloniach na Północnym Kontynencie od VII w. p.n.e. Jego nazwa pochodzi od Cesarstwa Aldoru, istniejącego na północnym wybrzeżu Morza Zatokowego od I do VI w. n.e., w którym język rantejski w odmianie kolonialnej stanowił powszechnie używany środek komunikacji. W języku tym zredagowany został Kanon pism toriańskich (tzw. Protokanon w rantejskiej odmianie języka, Deuterokanon i Tritokanon w odmianie aldorejskiej). Po upadku Cesarstwa Aldoru język aldorejski pozostał językiem liturgii i piśmiennictwa na obszarze dawnego Cesarstwa (w państwach eirskich zbliżoną rolę odgrywa klasyczny język eirski), zaś język mówiony rozpadł się na szereg bardzo do siebie zbliżonych języków wernakularnych (tzw. języki nowo-zachodnio-rantejskie).
 
 
Różnice między językiem używanym w Rantii (rantejskim) i koloniach, a następnie Cesarstwie, są niewielkie, dlatego poniższy opis gramatyki obejmował będzie również starszą odmianę języka.
 
==Fonetyka i fonologia==
 
===Konsonantyzm===
 
Język aldorejski posiada następujące fonemy spółgłoskowe:
 
 
* nosowe: /m/ - m, /n/ - n,
 
 
* zwarto-wybuchowe: /b/ - b, /p/ - p, /d/ - d, /t/ - t, /g/ - g, /k/ - k (zapisywane 'q' przed 'u' niezgłoskotwórczym),
 
 
* szczelinowe: /v/ - v, /s/ - s, /ʃ/ - x, /ʒ/ - zh /h/ - h,
 
* zwarto-szczelinowe: /t͡s/ - c, /d͡z/ - z, /t͡ʃ/ - tx,
 
* uderzeniowe: /ɾ/ - r,
 
 
* boczne: /l/ - l,
 
 
* półsamogłoski: /j/ - zapisywane jako 'y' przed samogłoską, jako 'i' po samogłosce przed spółgłoską albo na końcu wyrazu, /w/ - zapisywane jako 'u', wyłącznie jako element dyftongów.
 
 
===Wokalizm===
 
Fonemy samogłoskowe w języku aldorejskim są następujące:
 
 
* przednie: /e/ - e, /e:/ - ē, /i/ - i, /i:/ - ī,
 
 
* środkowe: /a/ - a, /a:/ - ā,
 
 
* tylne: /o/ - o, /o:/ - ō, /u/ - u, /u:/ - ū.
 
 
Możliwe są następujące dyftongi:
 
 
* /aj/ - ai, /ej/ - ei, /oj/ - oi, /uj/ - ui,
 
 
* /ja/ - ya, /je/ - ye, /jo/ - yo, /ju/ - yu,
 
 
* /aw/ - au, /ew/ - eu, /iw/ - iu, /ow/ - ou
 
 
* /wa/ - ua, /we/ - ue, /wi/ - ui, /wo/ - uo - tylko po [k] zapisanym jako 'q', [g] i [h].
 
=== Budowa sylaby===
 
Sylaba w języku aldorejskim ma postać ON(C), gdzie O = dowolna spółgłoska lub zbitka samogłosek o postaci ''muta cum liquida'', N = dowolna samogłoska lub dyftong, C = r, l, s, n, m (przed p, b, v). Sylaby dzielą się na krótkie (otwarte z krótką samogłoską w jądrze) i długie (zamknięte lub otwarte z długą samogłoską lub dyftongiem w jądrze).
 
===Akcent===
 
Akcent w języku aldorejskim jest ruchomy i swobodny. W większości wyrazów pada na przedostatnią sylabę wyrazu, chyba, że jest ona krótka, w tym przypadku pada na sylabę trzecią od końca. W rzeczownikach należących do I deklinacji (zakończonych na -n, -r, -l, -s) akcent pada na ostatnią sylabę.
 
==Fleksja nominalna==
 
 
W języku aldorejskim istnieją trzy rodzaje - męski, żeński i nijaki, dwie liczby - pojedyncza i mnoga, oraz siedem przypadków: nominativus, genetivus, dativus (łączy się z przyimkami oznaczającymi ruch w stronę czegoś), accusativus, ablativus (łączy się z przyimkami oznaczającymi ruch od czegoś), praepositionalis (łączy się z pozostałymi przyimkami) oraz vocativus.<br /><br />Daleko posunięty jest synkretyzm przypadków i tak dla liczby pojedynczej:<br />Nom. = Voc. (poza pierwszą deklinacją),<br />Gen. = Abl.<br />Dat. = Praep.<br />Acc.<br /><br />Dla mnogiej:<br />Nom. = Voc. = Acc. = Praep.<br />Gen.<br />Dat. = Abl.
 
 
Co daje siedem form dla każdego rzeczownika (osiem w I deklinacji).
 
===Deklinacja I===
 
Do deklinacji I należą rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone w nom. sg. na -n, -r, -l, -s.
 
Oto końcówki I deklinacji na przykładzie rzeczownika dar 'człowiek':
 
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="1"
 
! scope="row"|
 
| style="text-align: center;"|'''Sing.'''
 
| style="text-align: center;"|'''Plur.'''
 
|-
 
! scope="row"|'''Nom.'''
 
| style="text-align: center;"|''dar-''ø
 
| style="text-align: center;"|''dar-i''
 
|-
 
! scope="row"|Gen.<br />
 
| style="text-align: center;"|''dar-i''
 
| style="text-align: center;"|''dar-eni''
 
|-
 
! scope="row"|Dat.<br />
 
| style="text-align: center;"|''dar-ē''
 
| style="text-align: center;"|''dar-esti ''
 
|-
 
! scope="row"|Acc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''dar-en<br />''
 
| style="text-align: center;"|''dar-i''
 
|-
 
! scope="row"|Abl.<br />
 
| style="text-align: center;"|''dar-i''<br />
 
| style="text-align: center;"|''dar-esti''
 
|-
 
! scope="row"|Praep.<br />
 
| style="text-align: center;"|''dar-ē''
 
| style="text-align: center;"|''dar-i''
 
|-
 
! scope="row"|Voc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''dar-e''
 
| style="text-align: center;"|''dar-i''
 
|}
 
 
===Deklinacja II===
 
II deklinacja obejmuje rzeczowniki rodzaju męskiego zakończone na -a (np. galta 'ogień'), żeńskiego na -e (np. zhalaque 'ziemia'), nijakiego na -o (np. barso 'góra, szczyt').
 
 
galta - 'ogień', masc.
 
 
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="1"
 
! scope="row"|
 
| style="text-align: center;"|'''Sing.'''
 
| style="text-align: center;"|'''Plur.'''
 
|-
 
! scope="row"|'''Nom.'''
 
| style="text-align: center;"|galt-a
 
| style="text-align: center;"|''galt-ai''
 
|-
 
! scope="row"|Gen.<br />
 
| style="text-align: center;"|''galt-as ''
 
| style="text-align: center;"|''galt-ani''
 
|-
 
! scope="row"|Dat.<br />
 
| style="text-align: center;"|''galt-ā''
 
| style="text-align: center;"|''galt-asti''
 
|-
 
! scope="row"|Acc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''galt-an''
 
| style="text-align: center;"|''galt-ai''
 
|-
 
! scope="row"|Abl.<br />
 
| style="text-align: center;"|''galt-as''
 
| style="text-align: center;"|''galt-asti''
 
|-
 
! scope="row"|Praep.<br />
 
| style="text-align: center;"|''galt-ā''
 
| style="text-align: center;"|''galt-ai''
 
|-
 
! scope="row"|Voc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''galt-a''
 
| style="text-align: center;"|galt-ai
 
|}
 
 
 
zhalaque - 'ziemia', fem.
 
 
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="1"
 
! scope="row"|
 
| style="text-align: center;"|'''Sing.'''
 
| style="text-align: center;"|'''Plur.'''
 
|-
 
! scope="row"|'''Nom.'''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-e ''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-ei''
 
|-
 
! scope="row"|Gen.<br />
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-es''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-eni''
 
|-
 
! scope="row"|Dat.<br />
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu''-''ē''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-esti''
 
|-
 
! scope="row"|Acc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-en''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-ei''
 
|-
 
! scope="row"|Abl.<br />
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-es''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-esti''
 
|-
 
! scope="row"|Praep.<br />
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu''-''ē''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-ei''
 
|-
 
! scope="row"|Voc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-e''
 
| style="text-align: center;"|''zhalaqu-ei''
 
|}
 
 
 
''barso - '''szczyt, góra', neutr.
 
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="1"
 
! scope="row"|
 
| style="text-align: center;"|'''Sing.'''
 
| style="text-align: center;"|'''Plur.'''
 
|-
 
! scope="row"|'''Nom.'''
 
| style="text-align: center;"|''bars-o''
 
| style="text-align: center;"|''bars-oi''
 
|-
 
! scope="row"|Gen.<br />
 
| style="text-align: center;"|''bars-os''
 
| style="text-align: center;"|''bars-oni''
 
|-
 
! scope="row"|Dat.<br />
 
| style="text-align: center;"|''bars-ō ''
 
| style="text-align: center;"|''bars-osti ''
 
|-
 
! scope="row"|Acc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''bars-on ''
 
| style="text-align: center;"|''bars-oi''
 
|-
 
! scope="row"|Abl.<br />
 
| style="text-align: center;"|''bars-os''
 
| style="text-align: center;"|''bars-osti''
 
|-
 
! scope="row"|Praep.<br />
 
| style="text-align: center;"|''bars-ō ''
 
| style="text-align: center;"|''bars-oi''
 
|-
 
! scope="row"|Voc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''bars-o''
 
| style="text-align: center;"|''bars-oi''
 
|}
 
 
===Deklinacja III===
 
Do deklinacji III należą rzeczowniki wszystkich trzech deklinacji z samogłoską tematyczną'' -i-'' (zmieniającą się w -y- [j] przed samogłoskową końcówką).<br />
 
Przykładem niech będzie rzeczownik fem. ''alye'' 'matka'.
 
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="1"
 
! scope="row"|
 
| style="text-align: center;"|'''Sing.'''
 
| style="text-align: center;"|'''Plur.'''
 
|-
 
! scope="row"|'''Nom.'''
 
| style="text-align: center;"|''al-ye''
 
| style="text-align: center;"|''ali''
 
|-
 
! scope="row"|Gen.<br />
 
| style="text-align: center;"|''al-is''
 
| style="text-align: center;"|''alini''
 
|-
 
! scope="row"|Dat.<br />
 
| style="text-align: center;"|''al-ī''
 
| style="text-align: center;"|''alisti''
 
|-
 
! scope="row"|Acc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''al-in''
 
| style="text-align: center;"|''ali''
 
|-
 
! scope="row"|Abl.<br />
 
| style="text-align: center;"|''al-is''
 
| style="text-align: center;"|''alisti''
 
|-
 
! scope="row"|Praep.<br />
 
| style="text-align: center;"|''al-ī''
 
| style="text-align: center;"|''ali''
 
|-
 
! scope="row"|Voc.<br />
 
| style="text-align: center;"|''al-ye''
 
| style="text-align: center;"|''ali''
 
|}
 

Należy pamiętać, że wkład na Conlang Wiki jest udostępniany na licencji CC-BY-SA

Anuluj Pomoc w edycji (otwiera się w nowym oknie)