joński
yoniv smăcë
Utworzenie: Kamil M. w 2007 - 2008
Cel utworzenia: dla przyjemności
Sposoby zapisu: alfabet joński (w transkrypcji - łaciński modyfikowany)
Status urzędowy
Oficjalna regulacja: Kamil M.
Kody
Conlanger–1 yo, yon
Przykład
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka
wkrótce
Lista conlangów
Pilcrow.png Ta strona może zawierać znaki Unicode.

Język joński (jon. yoniv smăcë) był rozwijany przez Kamila M. od wiosny 2007 roku. Początkowo nosił nazwę języka kaskiego (jon. cäsiv smăcë).

Fonetyka i fonologia[edytuj | edytuj kod]

Dźwięki[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski[edytuj | edytuj kod]

Zestaw samogłosek w języku jońskim składa się z 15 dźwięków podzielonych na trzy grupy. Pierwszą stanowią samogłoski zwykłe (albo normalne), wśród których znajdu­ją się /a ɛ ɔ i u/. Drugą – samogłoski słabe (albo zredukowane) w składzie /ə e o ɪ ʊ/. Ostatnia grupa to samogłoski mocne (lub ciężkie), do której należą /æ œ ø ᵻ[1] y/. Poniż­szy rysunek pokazuje rozmieszczenie wspomnianych dźwięków na tabeli samogłosek IPA (oznaczenia kolorystyczne: zwykłe, słabe, mocne).


Yoniv vowel chart color.png

Język joński nie rozróżnia długości samogłosek, ani nie posiada dyftongów – samo­głoski długie oraz dyftongi uprościły się i zlały w samogłoski mocne we wcześniejszym okresie rozwoju języka.

Spółgłoski[edytuj | edytuj kod]

Sylaby[edytuj | edytuj kod]

Fonotaktyki[edytuj | edytuj kod]

W sylabie dozwolonymi dźwiękami nagłosowymi (ang. onset) są wszystkie spółgłoski oraz następujące ich zbitki:

/pn ps pr pl tr tl tv kn ks kr kl kv sp st sk sm sn sr sl sv str skr spr/

Sylaba może również nie posiadać żadnego nagłosu. Ośrodek (ang. nucleus) sylaby może stanowić jakakolwiek samogłoska. W wygłosie (ang. coda) sylaby mogą występować spółgłoski:

/m n ŋ p t k f θ s z x j r l/

oraz zbitki spółgłosek:

/mp mb nt nd ŋk sp st sw̥ zb zd rm rp rb rn rt rd rk rg lm lp lb lt ld lk lg/

Sylaba może także być otwarta.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Sylaby są podzielone ze względu na ciężkość i otwartość.

Kategoria ciężkości[edytuj | edytuj kod]

Sylaba jest lekka, jeśli jej ośrodek stanowi samogłoska zwykła lub słaba. Sylaba jest ciężka, jeśli jej ośrodkiem jest samogłoska mocna (wynika historycznej monoftongizacji dyftongów i przemiany długich samogłosek). Sylab posiadających w wygłosie (ang. coda) spółgłoskę lub zbitkę spółgłoskową nie traktuje się, jak sylaby ciężkie.

Kategoria otwartości[edytuj | edytuj kod]

Sylaba jest otwarta, gdy jej wygłos jest zerowy, zamknięta zaś, gdy w jej wygłosie występuje spółgłoska lub zbitka.

Zapis[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski[edytuj | edytuj kod]

Spółgłoski[edytuj | edytuj kod]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Imiona[edytuj | edytuj kod]

Grupa imion (sum) języka jońskiego zawiera w sobie rzeczowniki, przymiotniki, za­imki, liczebniki, a także przysłówki. Charakteryzują się one posiadaniem wspólnych kategorii gramatycznych.

Kategorie gramatyczne imion[edytuj | edytuj kod]

Kategoria rodzaju[edytuj | edytuj kod]

Język joński rozróżnia trzy rodzaje (ocusu): męski, żeński oraz wspólny. Kategorią ro­dzaju posługują się rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki porządkowe oraz zaimki osobowe trzeciej osoby. Przynależność rzeczownika do danego rodzaju jest mu z góry przypisana. Do rodzaju męskiego należą rzeczowniki oznaczające mężczyzn, chłopców, męskie zawody, funk­cje, zwierzęta płci męskiej, co jest dość instynktowne. Istnieje natomiast grupa rze­czowników określających przedmioty i pojęcia nie mających związku z płciowością, a jednocześnie będących rodzaju męskiego. Wśród nich znajdują się takie, których ro­dzaj ma źródło w przybranej końcówce o rodzaju męskim. Podobnie jest z rzeczowni­kami rodzaju żeńskiego – są to określenia kobiet, dziewczynek, zwierząt płci żeńskiej, jak również wiele pojęć abstrakcyjnych i innych rzeczowników określających przed­mioty nie związane z płcią. Do najrozleglejszej grupy rzeczowników rodzaju wspólne­go należą nazwy osób i funkcji o niesprecyzowanej płci, dzieci, zwierząt o nie określo­nej płci i ogromna liczba określeń na większość przedmiotów. Rodzaj jest wyrażany poprzez różnice w odmianie rzeczowników trzech kategorii ro­dzajowych. Ponadto końcówki słowotwórcze mają przypisane sobie rodzaje grama­tyczne, które determinują rodzaj nowo powstałego słowa (por. Słowotwórstwo imion).

Kategoria stanu[edytuj | edytuj kod]

Stany (tuċost), jakimi może odznaczać się imię, to stan określony (antlumal) i nie­określony (änantlumal). Kategorię stanu wykazują przede wszystkim rzeczowniki oraz liczebniki porządkowe (te ostatnie zazwyczaj są stanu określonego), choć rów­nież przymiotniki używają tej kategorii, gdy nadaje im się znaczenie rzeczownikowe lub stają się nazwą własną. Stan wyraża się poprzez końcówki odmiany określonej i nieokreślonej. Rzeczownik stawia się w stanie określonym, gdy o opisywanym przez niego przedmiocie (pojęciu, osobie etc.) była już mowa bądź gdy chodzi o bardzo kon­kretny przedmiot.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.