Conlang Wiki
Advertisement
perski
zāban-e Pārsaiy
Regiony : Persja, Media, południowo-zachodnie Indie, Oman, Jemen, persko-medyjskie pogranicze
Ilość mówiących 91 106 852
Sposoby zapisu: irański
Klasyfikacja: języki indoeuropejskie
języki indoirańskie
języki irańskie
języki zachodnioirańskie
język perski
Status urzędowy
Język urzędowy : Persja i Media
Oficjalna regulacja: Farhangestān Zābaniy-e Pārsaiy
Kody
Conlanger–1 pr
Lista conlangów
Pilcrow.png Ta strona może zawierać znaki Unicode.

Język perski to język z grupy zachodnioirańskiej. Jego słownictwo jest głównie irańskie, podobnie jak gramatyka. Najbliższy temu językowi jest język medyjski przez niektórych uznawany za dialekt perskiego. W alternatywnej historii jest urzędowym językiem Persji i Medii.

Historia[]

Perski wywodzi się bezpośrednio z języka średnioperskiego, który pochodził od języka staroperskiego. W sumie nie zaszło w nim wiele zmian. Doszło trochę słownictwa pochodzenia arabskiego, tureckiego i europejskiego, ale to naprawdę sładowe ilości. Do najważniejszych zmian zaliczyć można stały akcent na pierwszej sylabie oraz epentezę w poczatkowych zbitkach spółgłosek.

Dystrybucja geograficzna[]

Języka perskiego używają obywatele Federacji Persji i Medii. Jest on językiem narodowym około 71,3 miliona mieszkańców tego kraju i 19,8 miliona Persów żyjących poza granicami Federacji, głównie w Indiach, Jemenie i Omanie .

Język perski kontroluje Akademia Języka Perskiego z siedzibą w Szirazie.

Język perski i medyjski[]

Niektórzy uznają język medyjski za dialekt języka perskiego. Wiąże się to z małymi różnicami między tymi językami. Sami Medowie uznają, że ich język jest odrębny od perskiego i obrazą jest dla nich uznawanie ich narodowego języka za dialekt perskiego.

Alfabet[]

Alfabet używany do zapisu języka perskiego nazywamy irańskim, ale nie jest on całkowicie orginalnym alfabetem. Pochodzi od starego alfabetu awestyjskiego, który zastąpił pahlawijski i został zmodyfikowany tak, że każdy znak przedstawia dźwięki języków: perskiego, medyjskiego, wschodnioirańskiego i awestyjskiego oraz innych pomniejszych języków irańskich. Dlatego też nazwano go irańskim, gdyż jest dla wszystkich języków z tej rodziny dopasowany.

Fonetyka i fonologia[]

Język perski korzysta z następujących samogłosek:

  • a [a]
  • ā [a:]
  • e [e]
  • ē [e:]
  • u [u]
  • ū [u:]
  • i [i]
  • o [o]

Ponadto występuje jeden dyftong: ei [eı].

Spółgłoski perskie to:

  • p [p]
  • b [b]
  • t [t]
  • d [d]
  • k [k]
  • g [g]
  • č [ʧ]
  • ğ [ʤ]
  • f [f]
  • w [v]
  • s [s]
  • z [z]
  • š [ʃ]
  • ž [ʒ]
  • kh [x]
  • gh [ɣ]
  • h [h]
  • m [m]
  • n [n]
  • l [l]
  • r [ɾ]
  • hr [r]
  • y [j]

Szyk zdania[]

Szyk zdania w języku perskim jest SOV, co znaczy, że części zdania są ustawione w takiej kolejności: podmiot-przyimek-orzeczenie. Równocześnie wyrazy określające stosuje się zazwyczaj za określanymi łącząc je tzw. konstrukcją ezafetową (w tym wypadku dodając '-e' na końcu wyrazu określanego), ponadto zdania główne poprzedzają podrzędne. Ponieważ jednak perski jest językiem fonetycznym, to szyki te nie są ścisłe i można je często dowolnie zmieniać (usuwając konstrukcję ezafetową).

Gramatyka[]

Lupa2.gif
Główny artykuł: Gramatyka języka perskiego

Język perski jest językiem fonetycznym i nominatywnym. Występują cztery przypadki (mianownik, biernik, orzecznikownik, dopełniacz), dwie liczby (pojedyncza i mnoga), dwa rodzaje (osobowy i nieosobowy), trzy osoby (1, 2, 3), dwa aspekty (dokonany i niedokonany), cztery tryby (oznajmujący, rozkazujący, łączący, życzący), trzy czasy (teraźniejszy, przeszły, przyszły), dwie strony (czynna i bierna).

Patrz także[]

Advertisement