Język protomikujski - rekonstruowany wspólny język, z którego powstały języki ahtialańskie, makrackie i amulckie.


Czas[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie protomikujski był pierwszym tworem powstałym na krótko przed bądź na krótko po masowych migracjach pewnych ludów z Ziemi na Haivoori za pomocą kerumu, w czasach prehistorycznych, przed opracowaniem systemów pisania. Był to język o nieskomplikowanej gramatyce, apriorycznym słownictwie i skomplikowanym systemie fonetycznym.

Ewolucja[edytuj | edytuj kod]

Ewolucja prawdopodobnie przebiegała następująco:

  • język protomikujski
    • język protoahtialomakracki
      • język praahtialański
        • język ahtialański
        • język ahtianti
        • język palan
        • język hyrobatea †
        • język se turaaka †
      • język pramakracki
        • język staromakracki
          • język nowomakracki
        • język karacki †
    • język proto-amulcki
      • język praamulcki
        • język amulcki

Gramatyka[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie izolująca bądź nieskomplikowana aglutynacyjna. W późniejszych okresach prawdopodobnie przeszła we fleksję (staroahtialański, makracki), by wtórnie stać się aglutynacyjna (współczesny ahtialański) bądź nawet polisyntetyczna (amulti).

Fonetyka[edytuj | edytuj kod]

Skomplikowany system fonetyczny. Posiadał aż pięć rodzajów spółgłosek zwartych (z wyjątkiem zwarcia krtaniowego), jednocześnie mlaski i spółgłoski ejektywne. Samogłoski prawdopodobnie nieskomplikowane.

Dwu‐
wargowe
War‐
gowo‐
zębowe
Zębowe Dzią‐
sło­we
Zadzią‐
słowe
Re­tro‐
fle­ksyjne
Pod­nie‐
bienne
Miękko‐
podnie‐
bienne
Języcz‐
kowe
Gar‐
dłowe
Nagło‐
śnio­we
Krta‐
niowe
Nosowe    m            n n͈[1]                  
Zwarte p pʰ b t tʰ d k kʰ ɡ q qʰ ɢ    
Szczelinowe f v s z ʃ[2] x ɣ ʜ ʢ h[3]
Półotwarte                        j          
Drżące        r              
Uderzeniowe                        
Boczne szczelinowe ɬ ɮ                
Boczne półotwarte                  
Boczne uderzeniowe                      


Podwójna artykulacja i koartykulacja
w
pn͈ tn͈ kn͈ qn͈
Zwarto-szczelinowe
ʦ ʧ[4]


Mlaski
ʘ ǀ ǁ  
Iniektywne
 
Ejektywne
p’ t’ k’ q’ s’[5]

Przemiany[edytuj | edytuj kod]

Ku ahtialańskim[6][edytuj | edytuj kod]

  1. pʰ → f
  2. tʰ → t’, θ
  3. kʰ → qʰ (właśc. q͡ʜ)
  4. ɢ → ʛ → ɢ
  5. ʃ → ʃ, ʧ
  6. ɬ → ɕ → ɕ, ʨ
  7. ʘ → ǀ
  8. ǁ → !˞

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozróżnienie między [n] zwykłym, a [n͈] silnym zachowało się w językach ahtialańskich i amulckim.
  2. W żadnym mikujskim języku nie istnieją dźwięczne odpowiedniki tego dźwięku, jak również i pokrewnych mu afrykat.
  3. Nie jest pewne, czy /x/ i /h/ były osobnymi fonemami. Rozwój amulti i ahtianti na to wskazuje.
  4. Trudno powiedzieć, czy taka głoska istniała, rozwój ahtialańskiego na to wskazuje, ale amulti nie ma podobnych temu dźwięków, a w makrackim prawdopodobnie /ʧ/ jest wynikiem wtórnych procesów.
  5. Wątpliwe, czy istniała różnica pomiędzy [s’] a [ʦ’].
  6. Obecnie zestawienie dotyczy tylko ahtialańskiego.
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.