Conlang Wiki
Edycja strony

Uwaga: Nie jesteś zalogowany. Jeśli wykonasz jakąkolwiek zmianę, Twój adres IP będzie widoczny publicznie. Jeśli zalogujesz się lub utworzysz konto, Twoje zmiany zostaną przypisane do konta, wraz z innymi korzyściami.

Edycja może zostać wycofana. Porównaj ukazane poniżej różnice między wersjami, a następnie zapisz zmiany.

Aktualna wersja Twój tekst
Linia 1: Linia 1:
{{język|nazwa=ji jeeme|nazwa własna=ji jēme|conlanger3=pri.ji.wt|rok=2010|twórca=Kwadracik|alfabet=[[takakanapa]], trzy łacinki (jedna bezdiakrytykowa)}}
 
'''Ji jeeme''' (''język cywilizacji''), znany też jako '''TNKPG''' lub '''TKNPG''' to język stworzony w ramach projektu grupowego na [[Polskie Forum Językotwórców|polskim forum językotwórców]]. Język ten ma w zamierzeniu odgrywać też rolę w [[Gruszki Na Wierzbie (świat)|Świecie Gruszek Na Wierzbie I Śliwek Na Sośnie]].
 
   
=== Twórcy ===
 
*Kwadracik - prowadzenie gry
 
*Leto Atryda - fonologia, transkrypcja
 
*Milya0 - składnia, transkrypcja, słownictwo
 
*RWHÔ - słowotwórstwo
 
*Haxy.M - słowotwórstwo
 
*Hapana Mtu - semantyka
 
*spitygniew - kategorie gramatyczne
 
*Artaxes - alofonia
 
*Henryk Pruthenia - końcówki gramatyczne
 
*kmitko - [[Takakanapa|pismo]]
 
*jasnysfinks - słownictwo
 
 
=== Tło ===
 
 
''Tu parę rzeczy nt. tła występowania języka, jego historii, obecnego użycia, trójpłciowych jajorodnych praojców, itp.''
 
 
=== Fonologia ===
 
 
==== Spółgłoski ====
 
 
* '''p''' /{{IPA|p}}/ '''t''' /{{IPA|t}}/ '''t'''' /{{IPA|tʲ}}/ '''th''' /{{IPA|tˤ}}/ '''k''' /{{IPA|k}}/ '''q''' /{{IPA|q}}/
 
* '''s''' /{{IPA|s}}/ '''s'''' /{{IPA|sʲ}}/ '''sh''' /{{IPA|sˤ}}/ '''x''' /{{IPA|x}}/ '''ħ''' /{{IPA|ħ}}/ '''h''' /{{IPA|h}}/
 
* '''c''' /{{IPA|ts}}/ '''c'''' /{{IPA|tsʲ}}/ '''ch''' /{{IPA|tsˤ}}/
 
* '''m''' /{{IPA|m}}/ '''n''' /{{IPA|n}}/ '''n'''' /{{IPA|nʲ}}/
 
* '''l''' /{{IPA|l}}/ '''l'''' /{{IPA|lʲ}}/ '''j''' /{{IPA|j}}/ '''r''' /{{IPA|ʀ}}/
 
 
==== Samogłoski ====
 
 
* '''a''' /{{IPA|a}}/ '''e''' /{{IPA|e}}/ '''i''' /{{IPA|i}}/ '''u''' /{{IPA|u}}/
 
* '''ā''' /{{IPA|aː}}/ '''ē''' /{{IPA|eː}}/ '''ī''' /{{IPA|iː}}/ '''ū''' /{{IPA|uː}}/
 
* '''aj''' /{{IPA|ai}}/ '''aw''' /{{IPA|au}}/ '''ew''' /{{IPA|eu}}/
 
* '''āj''' /{{IPA|aːi}}/ '''āw''' /{{IPA|aːu}}/ '''ēw''' /{{IPA|eːu}}/
 
 
==== Alofonia ====
 
 
Przed i po spółgłoskach faryngalizowanych:
 
 
* {{IPA|u → o}}
 
* {{IPA|a → ɑ}}
 
 
Przed i po spółgłoskach nosowych i zębowych:
 
 
* {{IPA|i → ɪ}}
 
 
Przed /{{IPA|a [ɑ] u [o]}}/:
 
 
* {{IPA|j → ɰ}}
 
* {{IPA|l → ɫ}}
 
 
Między samogłoskami i na końcu wyrazu:
 
 
* {{IPA|t → θ}}
 
* {{IPA|tʲ → θʲ}}
 
* {{IPA|tˤ → θˤ}}
 
 
Centralizacja samogłosek przed /{{IPA|j r l}}/:
 
 
* {{IPA|a → ä}}
 
* {{IPA|e → ë}}
 
* {{IPA|i → ï}}
 
* {{IPA|u → ü}}
 
 
=== Gramatyka ===
 
 
==== Rzeczownik ====
 
 
Rzeczowniki mogą posiadać jeden z trzech rodzajów, i odmieniają przez dwie liczby oraz (w sumie) siedem przypadków.
 
 
Język posiada system trójdzielny - ''agens'' zdania przechodniego stoi w narzędniku, ''paciens'' natomiast w dopełniaczu drugim. W przypadku czasowników nieprzechodnich, rzeczownik stoi w mianowniku.
 
 
Przypadek ''prepositionalis'' jest używany w przypadku wyrażeń przyimkowych, i nie posiada końcówek (poza liczbą mnogą).
 
 
Do deklinacji I należą rzeczowniki zakończone na samogłoskę lub '''r'''. Przed spółgłoską '''l''' na początku końcówki po '''r''' dajemy samogłoskę '''u''', a po samogłosce '''ju''' (czasem '''w''').<ref>Eee, skoro tak, to po co tak naprawdę dwie deklinacje? Skoro te u/ju epentetyczne występują zawsze, równie dobrze mogłyby być częścią końcówki w deklinacji I, ew. końcówek w deklinacji Ia Ib (dla -r i dla -V).</ref>
 
 
{| class="wikitable"
 
| rowspan="2" | &nbsp;
 
! colspan="2" | Deklinacja I
 
! colspan="2" | Deklinacja II
 
|-
 
! l. pojedyncza !! l. mnoga
 
! l. pojedyncza !! l. mnoga
 
|-
 
! ''prepositionalis''
 
| - || -lix/-lī*
 
| - || -ī
 
|-
 
! mianownik
 
| -li/-l* || -lī/-li*
 
| - || -i
 
|-
 
! dopełniacz I
 
| -las || -lās
 
| -as || -ās
 
|-
 
! dopełniacz II
 
| -leix || -lēix
 
| -e || -ēx/-īx*
 
|-
 
! narzędnik
 
| -lei || -lē
 
| -ei || -ē
 
|-
 
! miejscownik
 
| -la || -lau
 
| -a || -ū
 
|-
 
! latyw/celownik
 
| -lu || -lūji
 
| -u || -ēji
 
|}
 
 
* W przypadku dwóch form, pierwsza jest bardziej literacka, druga potoczna.
 
 
==== Przymiotnik ====
 
 
Przymiotniki odrzeczownikowe<ref>Czy wszystkie przymiotniki mają ulegać reduplikacji, czy tylko odrzeczownikowe?</ref> tworzy się przez podwojenie ostatniej sylaby wyrazu (jeśli jest to sylaba otwarta), np. ''ha'' (płyn) - ''haha'' (płynny), lub przez podwojenie ostatniej samogłoski, jeśli słowo kończy się na sylabę zamkniętą, np. ''srī'' (pole) - ''srīrī'' (polny). Wyjątek od tej reguły stanowią rzeczowniki zakończone na spógłoski zwarto-szczelinowe oraz szczelinowe, oraz przymiotniki tworzące rzeczowniki odprzymiotnikowe (jak "niski" - "niskość"), do których dodaje sie cząstkę '''-is''', np. ''hleis'' (cierpliwy), ''jēch'' (skłonny do poświęceń). Rzeczowniki odprzymiotnikowe tworzy się zastępując końcówkę '''-is''' samym '''-i''', np. ''hlei'' (cierpliwość).
 
 
Odmiana przymiotników w liczbie pojedynczej:
 
 
{| class="wikitable"
 
| rowspan="2" | &nbsp;
 
! colspan="3" | Deklinacja I
 
! colspan="3" | Deklinacja II
 
|-
 
! r. męski !! r. żeński !! r. nijaki
 
! r. męski !! r. żeński !! r. nijaki
 
|-
 
! ''prepositionalis''
 
| -le || -le || -le
 
| - || - || -
 
|-
 
! mianownik
 
| -lis || -li || -līs
 
| -ix || - || -
 
|-
 
! dopełniacz I
 
| -las || -las || -lasu
 
| -as || -as || -ās
 
|-
 
! dopełniacz II
 
| -lēx/-lex || -leix || -leixu
 
| -ēi || -e || -ē
 
|-
 
! narzędnik
 
| -lī || -lei || -leiu
 
| -āi || -ei || -ei
 
|-
 
! miejscownik
 
| -la || -la || -la
 
| -a || -a || -a
 
|-
 
! latyw/celownik
 
| -lu || -lu || -lu
 
| -u || -u || -u
 
|}
 
 
W liczbie mnogiej przymiotniki odmieniają się jak rzeczowniki.
 
 
==== Zaimek ====
 
 
Zaimki odmieniają się jak przymiotniki.
 
 
==== Czasownik ====
 
 
Bezokolicznik kończy się na '''-us''' bądź '''-lus'''.
 
 
W czasie przeszłym przed czasownik wciskamy augment '''a-''' lub '''al-'''.<ref>Pruthenia opisał to w dziwaczny sposób, który uprościłem. Jak ktoś go dorwie, niech się spyta o co mu chodziło: "Czas przeszły: przed czasownik wćiskamy augment "a". Lub (już nie dokońca augment "al-")"</ref>
 
 
W czasie teraźniejszo-przeszłym bądź nieprzeszłym dodajemy '''-uh''' bądź '''-luh'''.
 
 
Dokonaność oznaczamy sufiksem '''-e'''.
 
 
Tryby:
 
 
* oznajmujący – zwykły odmieniony czasownik
 
* rozkazujący – odmieniony czasownik + partykuła '''ix'''
 
* sugerująco-przypuszczający – odmieniony czasownik + sufiks '''-s'''/'''-as'''
 
* warunkowy - odmieniony czasownik + sufiks '''-i'''/'''-ji'''
 
 
Imiesłowy czasu teraźniejszego tworzymy zmieniając końcówkę czasownika na '''-lusas''', '''-lusus''', a przeszłego na '''-luhas''', '''-uhas'''.
 
 
Imiesłów czynny nie podlega specjalnym zmianom, po biernym stawia się partykułę '''ka'''.
 
 
Dodatkowo, imiesłów przysłówkowy współczesny czasu tworzymy końcówkami '''-ūis''', '''-lūis''', a przysłówkowy współczesny sposobu '''-ūs''', '''-lūs'''.
 
 
Stronę zwrtotną tworzymy dodając po czasowniku zaimek z końcówką '''-as'''/'''-s''', stronę bierną tworzymy dodając po czasowniku zaimek z końcówką '''-i'''/'''-ji'''.
 
 
=== Uwagi piszących ===
 
 
<references/>
 
 
[[Kategoria:ji jeeme]]
 
[[Kategoria:ji jeeme]]

Należy pamiętać, że wkład na Conlang Wiki jest udostępniany na licencji CC-BY-SA

Anuluj Pomoc w edycji (otwiera się w nowym oknie)