Principatul României
Románia Hercegség

Księstwo Rumunii
Flaga Rumunii Godło Rumunii
(Flaga) (Godło)
Motto: În unitate puterea noastră
[[Image:{{{położenie}}}|200px|Księstwo Rumunii na mapie]]
Język(i) urzędowy(e) rumuński i węgierski
Stolica Oradea
Największe miasto {{{największe miasto}}}
Ustrój monarchia konstytucyjna
Franciszek IX
Emil Ciobanu
Powierzchnia
 - całkowita
 - woda (%)

51 222 km²
0,76
Populacja
 - 2006
 - gęstość zal.

6 833 921
133,41 os./km²
Waluta forint węgierski (MKF)
Strefa czasowa
 - lato
UTC+2
UTC+2
Strefa czasowa
 - lato
{{{scz1}}}
UTC{{{scz2}}}
Unia
powołanie unii
 
11 kwietnia 1979
Hymn państwowy Trei Culori
Kod ISO (MK–)RO¹
Nr kierunkowy +45
Etnonim
 - polski
 - lokalny
 
Rumun, Rumunka
român, româncă
¹ Kod R jest zarezerwowany dla Rumunii w przypadku zniesienia unii.

Rumunia (rum. România, węg. Románia) to autonomiczne księstwo w obrębie Królestwa Węgier, graniczące z Wielką Wołoszczyzną, ZSRR oraz Słowacją. Region cieszy się znacznymi swobodami w prowadzeniu polityki, zarówno wewnętrznej i zagranicznej. Konstytucja Węgier pozwala Rumunii nawet na dołączanie do międzynarodowych organizacji – dzięki temu prawu księstwo jest obserwatorem i przygotowuje się do przystąpienia do Ligi Narodów.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Rumunia jest monarchią konstytucyjną połączoną unią personalną z Węgrami. Głową państwa jest aktualny król Węgier. Mieszkańcy regionu mogą doprowadzić do zniesienia unii i ogłoszenia formalnej niepodległości w referendum. Organem ustawodawczym jest jednoizbowy parlament – Camera Deputaţilor – składający się ze 100 przedstawicieli – po dziesięć z każdej z dziewięciu żup oraz kolejne dziesięć wybieranych spośród społeczności rumuńskich żyjących w granicach Korony Węgierskiej.

Naczelną władzę sądową sprawuje Książęcy Trybunał Sprawiedliwości. Istnieją także Sądy Okręgowe, Sądy Miejskie oraz Sądy Gminne, a także Trybunał Konstytucyjny. Od decyzji KTS odwołać się można w Węgierskim Trybunale Sprawiedliwości.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Rumunia jest podzielona na dziewięć żup (judeţ). Żupy są podzielone na 28 prefektur (prefectură). Żupy oznaczone są kodami literowymi a rejony – liczbami. Numeracja ta jest stosowana m.in. w kodach pocztowych i tablicach rejestracyjnych.

Rejony są podzielone na 75 stref (zonă), te jednak nie są jednostkami samorządnymi i istnieją wyłącznie na potrzeby węgierskiego urzędu statystycznego. Strefy dzielą się dalej, na 3323 gminy (comună) – niewielkie jednostki obejmujące zwykle jedną lub dwie wsie, bądź dzielnicę większego miasta. Organem samorządowym w gminie jest Rada Gminy (Consiliul Comunal).

1 lipca 1998 roku wprowadzono zmiany w nazewnictwie jednostek administracyjnych. Do tej pory obowiązywało nazewnictwo węgierskie (megyeterületzónaönkormányzat). Wprowadzono wyżej wspomniane nazwy rumuńskie, zmieniono także nazwy poszczególnych żup oraz ich kod ISO 3166.

Żupa
Nazwa węgierska
ISO 3166-2:MK
Kod przedatowany
ISO 3166-2:R0 Stolica Prefektury Stolice prefektur
Acidea
Kovászna
MK-KS RO-AD Târgu Secuiesc Aninoasa Târgu Secuiesc
Olt Sfântu Gheorghe
Arghita
Hargita
MK-HA RO-AT Miercurea Ciuc Ciuc
Hăşmaş Gheorgheni
Odorhei Odorheiu Secuiesc
Olt Miercurea
Tuşnad Băile Tuşnad
Bihor
Bihar
MK-BA RO-BI Oradea Bărcau Marghita
Holod Beiuş
Pădurea Oradea
Salonta Salonta
Cluj
Kolozs
MK-KS RO-CJ Kluż-Napoka Almaş Sâncraiu
Dej Dej
Someş Kluż-Napoka
Turda Turda
Maramureş
Máramaros
MK-MM RO-MM Baia Mare Baia Baia Sprie
Lapuş Baia Mare
Vişeu Vişeu de Sus
Mureş
Maros
MK-MS RO-MS Târgu Mureş Iarna Târnăveni
Luţ Reghina
Speranţa Târgu Mureş
Tibera Sighişoara
Năsăud
Naszód
MK-NO RO-NA Năsăud Băi Băi
Bem Beclean
Ţibleş Năsăud
Silvania
Szilágy
MK-SG RO-SV Silvani Argij Zalău
Simleu Silvani
Tisa
Tisza
MK-TI RO-TI Satu Mare Tisa Satu Mare


Historia[edytuj | edytuj kod]

Lupa2.gif
Główny artykuł: historia Księstwa Rumunii

Terytorium Księstwa Rumunii do 1939 roku wchodziło w skład państwa siedmiogrodzkiego, zniesionego przez I arbitraż wiedeński i włączonego do Węgier. Po zakończeniu wojny, komuniści, którzy przejęli władzę w rejonie, intensywnie hungaryzowali terytorium, likwidując wszelkie przejawy silnie już zakorzenionych tradycji rumuńskich. Mówienie w języku rumuńskim było karane grzywną, a nauczanie go – więzieniem. Niemniej jednak, hungaryzacja nie postępowała tak łatwo, jak chciałby tego rząd.

W 1956 roku podczas rewolucji węgierskiej Rumuni znacząco przyczynili się do zwycięstwa przeciwników władzy. Bojówki z całego kraju, a także ochotnicy z Wielkiej Wołoszczyzny, nie pozwoliły Armii Czerwonej na wkroczenie do Węgier. Walki toczyły się także na ulicach Oradei, gdzie spalono Pałac Ludowy, dar rządu radzieckiego, a także komendaturę KMP, oraz zamazano wszystkie węgierskie nazwy własne. Innymi ważnymi ośrodkami walk były Speranţa, Miercurea, Salonta i Târgu Mureş.

Po udanej rewolucji przywrócono na Węgrzech monarchię, wkrótce przemienioną w unię personalną dwóch państw. Pierwszą stolicą nowej Rumunii była Sighişoara. Wkrótce przeniesiono ją do Oradei. W konstytucji węgierskiej z 1967 roku zagwarantowano księstwu samorządność, a we wprowadzonej do niej 11 kwietnia 1979 poprawce przyznano Rumunom prawo do zniesienia unii w referendum.

W referendum niepodległościowym w 1990 86,32% mieszkańców Księstwa Rumunii opowiedziało się za utrzymaniem unii. W publicznej dyskusji mieszkańcy stwierdzili, iż unia jest zbyt korzystna, aby ją zrywać. Część wyraziła również obawy, że nowe, słabe państwo zostanie zaatakowane przez ZSRR w ramach zemsty za 1956, albo wchłonięta przez zamieszkaną przez ten sam naród, chociaż odmienną kulturowo Wielką Wołoszczyznę.

Od 2006 roku Rumunia jest członkiem Unii Europejskiej. W 2007 została także przyjęta wraz z Węgrami do Ligi Narodów.

Główne miasta[edytuj | edytuj kod]

Lupa2.gif
Główny artykuł: lista miast Węgier

Na terenie Księstwa Rumunii znajduje się odpowiednio drugie i trzecie co do wielkości miasto Królestwa Węgier – Oradea i Târgu Mureş. Oprócz nich, na terenie regionu 66 innych miast.

Miasto Liczba mieszkańców Żupa
Oradea 502 422 Bihor
Târgu Mureş 401 342 Mureş
Kluż-Napoka 332 281 Cluj
Satu Mare 208 104 Tisa
Ciuc 132 321 Arghita
Năsăud 119 422 Năsăud
Baia Mare 107 420 Maramureş
Speranţa 102 314 Mureş

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.