Ten artykuł dotyczy wszystkich rodzajów pisma ęmuckiego. Zobacz też: Pismo ęmuckie nowoczesne

Syr'ąnon – przykład pisma wczesnego.

To samo słowo zapisane pismem późnym nowoczesnym.

Pismo późne pionowe

Pismo ęmuckie - pismo stosowane do zapisu języka ęmuckiego, powstałe ok. 1500 lat temu na terenie ówczesnego Królestwa Zachodniego na potrzeby spisywania biurokratycznego prawa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pismo stare[edytuj | edytuj kod]

Na początku pismem ęmuckim było pismo wczesne (stare, staroęmuckie, staroeckie) - sylabę tworzyły dwa symbole oznaczające spółgłoski nagłosową i wygłosową, między którymi znajdował się znak diakrytyczny symbolizujący samogłoskę. Litery d, g, p i z wprowadzone zostały dopiero później, co świadczy, że w języku staroeckim najprawdopodobniej nie występował kontrast dźwięczności w nagłosie.

Pismo średnie[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec używania pisma starego (z wprowadzonymi ww. literami) glif spółgłoski wygłosowej został skrócony do niewielkiego znaku pisanego nad literą. Zaprzestano także pisania znaku wzdłużenia samogłoski w sylabie otwartej oraz samogłoski „ʌ”. Mówimy wtedy o piśmie średnim, które było etapem przejściowym między pismem staroęmuckim, a późnym pionowym.

Pismo pionowe[edytuj | edytuj kod]

Pismo późne pionowe wywodzi się z pisma średniego, jest zapisywane od dołu o góry, w pionowych rzędach od lewej do prawej. Nad głównym znakiem spółgłoski nagłosowej lub po obu stronach jego górnej krawędzi znajdują się diakrytyki: po lewej - samogłoski, po prawej - spółgłoski wygłosowej. Z pisma pionowego wywodzi się pismo ęmuckie nowoczesne.

Pismo nowoczesne[edytuj | edytuj kod]

Główny artykuł: Pismo ęmuckie nowoczesne

Inne sposoby zapisu[edytuj | edytuj kod]

W połowie XX wieku myślano nad metodą zapisu języka ęmuckiego łatwiejszą od pisma pionowego. Powstał wówczas alfabet ęmucki, nowoczesne pismo ęmuckie oraz interpretacja Hangyla. Najbardziej popularnym rozwiązaniem stało się pismo nowoczesne, bardzo podobne do używanego wówczas pisma pionowego, ale o zmienionym kierunku i pozycji glifów.

Alfabet ęmucki[edytuj | edytuj kod]

Alfabet ęmucki jest oparty na piśmie pionowym i nowoczesnym, ale bez podziału na spółgłoski nagłosowe i wygłosowe. W oparciu na piśmie wczesnym i cyfrach odtworzono symbole spółgłosek wygłosowych nie mających odpowiedników nagłosowych. Na jego bazie postała także pierwsza romanizacja.

Znak Transliteracja Obecna
romanizacja
IPA
K K k k
V V v f v f
R R r ɾ
T T t t
M M m m
P P p p
S S s s
Z Z z ʑ
I I ' ʔ
X X ś ɕ
G G g ɡ
B B b b
D D d d
N N n n
t t a æ
e e e e
x x i i
l l o ʌ
h h u o
p p y ɯ
J J j j
W W ogonek
L L l l
4 4 r ɹ
2 2 h h

Hangyl[edytuj | edytuj kod]

Hangyl Fonem
nagłosowy
Fonem
wygłosowy
g k
n
d t
ɾ
r
l
m
v f
b
s ɹ
r
ʔ
apostrof

ogonek
ʑ
z
j
ɕ
ś
k
t
p
h
Hangyl Fonem
æ
a
ʌ
o
e
o
u
ɯ
y
i


Alfabet łaciński i cyrylica[edytuj | edytuj kod]

Spółgłoski nagłosowe
IPA Obecna
romanizacja
Dawna
romanizacja
Bez-
diakrytykówka
Zapis
anglosaski
Cyrylica
k k k k k к
v v v v v в
ɾ r r r r р
t t t t t т
m m m m m м
p p p p p п
s s sy s s с
ʑ z z z j ж
ʔ ' ' ' ъ
ɕ ś s x sh ш
g g g g g г
b b b b b б
d d d d d д
n n n n n н
Samogłoski
IPA Obecna
romanizacja
Dawna
romanizacja
Bez-
diakrytykówka
Zapis
anglosaski
Cyrylica
æ a e a a ѣ
e e é e e е
i i i i i і
ʌ o a o o а
o u o u ou о
ɯ y u y u ы
Spółgłoski wygłosowe
IPA Obecna
romanizacja
Dawna
romanizacja
Bez-
diakrytykówka
Zapis
anglosaski
Cyrylica
j j j j y й
t t t t t т
ogonek y w m ў
l l l l l л
p p p p p п
n n n n n н
ɹ r ry r r р
ɕ ś s x sh ш
f f f f f ф
h h h h h х
k k k k k к
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.